Son güncelleme:~9 dkokumaTÜRKPATENT yetkili patent vekili tarafından onaylandı
Patent İhlali Nedir ve Nasıl Tespit Edilir?
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.141 uyarınca patent sahibinin izni olmaksızın patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, dağıtılması, ithal edilmesi, ihraç edilmesi veya ticari amaçla stoklanması patent hakkına tecavüz oluşturur. İhlal tespiti kendi başına hukuki bir süreç değil, bilimsel ve teknik bir analiz işidir. Pazar izleme, ürün analizi, tersine mühendislik (reverse engineering) ve istem bazlı karşılaştırma (claim-chart) yöntemleriyle olası ihlal delil değerine sahip raporla belgelenir. Bu rapor, sonraki hukuki aşamalarda (ihtarname, ihtiyati tedbir, dava) zemin oluşturur.
Pazar İzleme
E-ticaret, fiziksel mağaza ve fuar taraması — pat tutarlı ihlal tespiti.
Tersine Mühendislik
İhlal iddia edilen ürünün sökülerek istem unsurlarıyla teknik karşılaştırması.
Claim-Chart Analizi
Her bağımsız istem unsurunun ihlalci üründeki karşılığı tablolanır; delil değeri yüksek.
Noter Tespiti
İhlalci ürünün satış tarihi ve yeri noter aracılığıyla tescillenir; delil koruma.
Gümrük İhracat Kontrolü
Gümrük kaydıyla ithalat/ihracatta sahte ürün akışı bloklanır.
Bilirkişi Raporu
Teknik ihlal raporu, mahkeme nezdinde bilirkişi delili olarak sunulur.
İhlal Türleri (SMK m.141)
Doğrudan ihlal (literal infringement) — patent istemlerinin tüm unsurlarının birebir ihlalci üründe bulunması.
Eşdeğerler doktrini (doctrine of equivalents) — istemdeki unsurun ihlalci üründe aynı işlevi aynı yolla gerçekleştiren eşdeğeri kullanılıyorsa yine ihlal kabul edilir.
İthalat ve ihracat ihlali — sahte ürünün Türkiye'ye ithalatı veya ihracatı; gümrük kaydıyla doğrudan bloklanabilir.
Ticari amaçla stoklama — ürün henüz satılmasa bile ticari amaçla bulundurma ihlal sayılır.
Yöntem patenti ihlali — yöntem patentinde korunan üretim/işleme sürecinin izinsiz kullanımı (ispat yükü ihlalciye — SMK m.141/2).
Lisans ve Sulh Seçenekleri
Her patent ihlali davayla sonuçlanmak zorunda değildir. Hukuki süreç 2-4 yıl ve yüksek maliyet anlamına gelir; sulh ve lisans çözümleri çoğu vakada hem patent sahibine düzenli gelir hem ihlalciye süreç maliyetinden kurtulma imkanı sunar. 6769 sayılı SMK m.130 kapsamında patent sahibi patentini kısmen veya tamamen lisanslayarak gelir elde edebilir; ihlal tespiti bu müzakerede güçlü bir pazarlık kozu olur. Çapraz lisanslama (cross-licensing) ise iki şirketin birbirlerinin patentlerini karşılıklı kullanmasına imkan verir — özellikle teknoloji yoğun sektörlerde yaygındır.
Patent değerleme — gelir yaklaşımı (DCF), maliyet yaklaşımı veya pazar karşılaştırması; profesyonel patent değerleme uzmanı raporu.
Lisans türü — münhasır (exclusive), gayrimünhasır (non-exclusive) veya inhisari; lisans alanın pazardaki konumuna göre seçilir.
Royalty modeli — sabit ücret, net satış yüzdesi (tipik %2-8), minimum garanti + royalty, kademeli tarife.
Coğrafi kapsam — tek ülke, bölge (AB, NAFTA) veya dünya çapında; pazar stratejisine göre.
Süre — patentin kalan koruma süresi içinde, yenilenebilir veya kesin.
TÜRKPATENT sicil tescili — lisans/devir sözleşmesi sicile kaydedilmelidir; aksi halde 3. kişilere karşı hüküm ifade etmez.
Belge360 Süreç Adımları
1
Ön İhlal Değerlendirmesi
Şüpheli ürün/yöntem patent istemleriyle karşılaştırılır; ihlal ihtimali yazılı notla raporlanır.
2
Delil Toplama ve Claim-Chart
Noter tespiti, tersine mühendislik ve claim-chart ile delil değerine sahip rapor hazırlanır.
3
Müzakere / Dava Seçimi
İhtarname + lisans müzakeresi mi, ihtiyati tedbir + dava mı — strateji kararı alınır.
4
Uygulama ve Takip
Seçilen yol uygulanır; dava/lisans sonuçlanana kadar tüm süreçte aylık raporlama yapılır.
Neden Belge360?
48s
Acil Strateji
İhtarname taslağı + hukuki yol haritası
✓
Lisans Müzakeresi
İhtarname sonrası uzlaşma seçeneği
✓
TÜRKPATENT Vekili
+ patent avukatı koordinasyonu
FSH
Mahkeme Deneyimi
Ankara ve İstanbul FSH dosyaları
Sıkça Sorulan Sorular
İhlal şüphesi duyduğumda ilk ne yapmalıyım?
Kanıtları bozmadan noter tespitiyle satış/ürün görüntüleri tescillenmelidir. Ardından patent vekili/avukatıyla ön ihlal değerlendirmesi yapılır. Bu iki adım kritik — sonraki hukuki süreçlerin delil zemini.
İhtarname zorunlu mu?
Zorunlu değildir ancak çoğu vakada en hızlı ve ekonomik çözümdür. İhtarname sonrası %70-80 oranında karşı taraf ya sulh yoluna gelir ya da üretimi durdurur.
Dava açarsam ne kadar tazminat alabilirim?
SMK m.151 üç yöntemden en yüksek sonucu verenden hesaplama yapar: yoksun kalınan kazanç, ihlalcinin kazancı veya farazi lisans bedeli. Tazminat miktarı satış hacmi, patentin etki alanı ve ihlalcinin kusur düzeyine göre değişir.
Eşdeğerler doktrini ne anlama geliyor?
İstemdeki unsurun birebir karşılanmadığı ama aynı işlevi aynı yolla aynı sonuçla gerçekleştiren bir eşdeğerle değiştirildiği ihlal türüdür. İhlalcinin "küçük değişiklikle kurtulma" taktiğini engeller.
Gümrük kaydı nasıl yapılır?
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'na tescilli patent belgesi + başvuru formu ile yapılır; Belge360 bu süreci de yönetir. Kayıt sonrası sahte ürün Türkiye'ye girerse gümrük otomatik durdurur.
Patentim yurt dışında ihlal ediliyor, ne yapabilirim?
Patent ülkeseldir — Türkiye patenti yurt dışında geçerli değildir. İhlal yapılan ülkede tescilli patent varsa o ülke hukukuna göre dava açılabilir. Belge360 uluslararası partner ağıyla destek sağlar.
Davayı kazansam bile ihlalci ödeme yapmazsa?
Kesinleşmiş karar icra yoluyla tahsile konulur. İhlalcinin mal varlığı varsa haciz uygulanır; iflas halinde ise alacaklı sırasında yer alır.
